Kiedy myślimy o Matce Miłosierdzia, przed oczami większości z nas natychmiast staje niezwykły wizerunek z Wilna – Maryja w złotej sukni, otoczona promieniami, z pochyloną głową i skrzyżowanymi na piersiach dłońmi. Wierna kopia tego cudownego obrazu znajduje się również w naszej parafii, przypominając nam każdego dnia o bliskości i czułości Maryi. Dlaczego jednak właśnie ten konkretny wizerunek tak nierozerwalnie zrósł się z tytułem Matki Miłosierdzia? Odpowiedź kryje się zarówno w historii, jak i w niezwykłej symbolice tego przedstawienia.
Strażniczka w bramie miasta
Historia tego niezwykłego połączenia zaczyna się w XVII wieku w Wilnie. Oryginał obrazu umieszczono w kaplicy nad Ostrą Bramą – jedyną do dziś zachowaną bramą dawnych murów obronnych miasta. W tamtych czasach brama miejska była miejscem szczególnym. To tamtędy wchodzili i wychodzili kupcy, pielgrzymi, królowie, ale też najubożsi żebracy. Jednocześnie brama była miejscem najbardziej narażonym na ataki wrogów.
Mieszkańcy Wilna szybko zaczęli traktować Maryję z Ostrej Bramy jako swoją największą Obrończynię. W chwilach wojen, pożarów i epidemii gromadzili się pod bramą, prosząc Ją o ratunek. Doświadczając Jej nieustannej opieki i ocalenia, spontanicznie zaczęli nazywać Ją Matką Miłosierdzia – tą, która lituje się nad cierpiącym ludem i bierze go pod swoją obronę.
Oblicze, które słucha i przygarnia
Patrząc na Obraz Ostrobramski w naszym kościele, od razu zauważamy rzecz wyjątkową: Maryja jest na nim sama, bez Dzieciątka Jezus. Artyści przedstawili Ją w momencie Zwiastowania – w chwili, gdy wypowiada swoje pokorne „Niech mi się stanie”.
Ten brak Dzieciątka ma głęboką wymowę duchową. Cała uwaga modlącego się skupia się na pełnym łagodności, lekko pochylonym obliczu Maryi. Jej przymknięte oczy i dłonie złożone na sercu sprawiają wrażenie, jakby z ogromną czułością pochylała się nad każdym, kto staje u Jej stóp. Nie ma w Niej surowości ani dystansu. Jest tylko czysta matczyna dobroć, gotowa wysłuchać każdego grzesznika, który przychodzi ze swoimi słabościami, lękami i prośbami o przebaczenie.
Świadectwo tysięcy cudów
Tytuł Matki Miłosierdzia nie został nadany wileńskiemu obrazowi przy biurku teologów – wyrósł z żywej wiary ludzi. Ściany kaplicy ostrobramskiej pokrywają tysiące srebrnych wotów – serc, dłoni, oczu czy tabliczek – będących dowodem na uzdrowienia, nawrócenia i ocalenia wyproszone przed tym wizerunkiem. To właśnie wdzięczni wierni śpiewali pod Ostrą Bramą antyfonę „Witaj, Królowo, Matko Miłosierdzia”, czyniąc z tych słów wizytówkę wileńskiego sanktuarium.
Pieczęć Kościoła i nasza parafialna przystań
To, co przez wieki żyło w sercach wiernych, Kościół potwierdził oficjalnie w 1927 roku. Wówczas papież Pius XI wydał dekret o koronacji cudownego obrazu, nadając mu oficjalny tytuł Najświętszej Maryi Panny Ostrobramskiej Matki Miłosierdzia. W kalendarzu liturgicznym wyznaczono również Jej święto na 16 listopada (to właśnie wtedy w Wilnie odbywają się słynne uroczystości odpustowe zwane Opiekami).
Nie musimy jednak wyruszać w daleką podróż do Wilna, by spotkać się z tym pełnym pokoju spojrzeniem. Dzięki temu, że w naszej świątyni czcimy wierną kopię Obrazu Ostrobramskiego, tę samą Bramę Miłosierdzia mamy na wyciągnięcie ręki – tu, w naszej parafii. Bez względu na to, jak trudna jest nasza codzienność, Ona zawsze czeka, by nas wysłuchać i otoczyć płaszczem swojej matczynej opieki.